Steeds meer Nederlanders ervaren spanning of angst achter het stuur. Een recente peiling waar Radar over schrijft, wijst erop dat een aanzienlijke groep automobilisten regelmatig last heeft van rijangst of stress tijdens het rijden. Die angst kan niet alleen het rijgedrag beïnvloeden, maar ook doorwerken in werk, studie en sociale afspraken.

Wat is rijangst en wanneer speelt het op?
Rijangst (ook wel amaxofobie genoemd) kan zich op verschillende momenten voordoen: bij slecht weer, in het donker, op onbekende routes, in druk verkeer, in files of bij lastige parkeersituaties. Veel mensen noemen daarnaast de onvoorspelbaarheid van andere weggebruikers als belangrijke stressfactor. Ook na het meemaken van een verkeersongeval treedt bij veel mensen tijdelijke of blijvende rijangst op.

Gevolgen: vermijden van snelweg en routes
Rijangst leidt vaak tot vermijdingsgedrag. Bestuurders kiezen bijvoorbeeld bewust voor binnenwegen in plaats van de snelweg, vermijden specifieke knooppunten, tunnels of bruggen, of stellen ritten uit. Dit kan de actieradius beperken en het dagelijks functioneren belemmeren, zeker als iemand afhankelijk is van de auto voor werk of gezin.

Waarom “gewoon weer rijles” niet altijd de oplossing is
Radar benadrukt dat rijangst niet per definitie samenhangt met onvoldoende rijvaardigheid. De kern is meestal een angstreactie die zichzelf in stand houdt: hoe meer je situaties vermijdt, hoe groter de drempel wordt om weer te gaan rijden. Schaamte en druk vanuit de omgeving kunnen het probleem bovendien versterken.

Wat werkt volgens experts: cognitieve gedragstherapie en exposure
Een veelgenoemde aanpak bij angstklachten is cognitieve gedragstherapie (CGT). Daarbij leer je beter begrijpen wat je angst triggert en hoe je gedachten, gevoelens en gedrag elkaar beïnvloeden. Een belangrijk onderdeel is ‘exposure’: stapsgewijs oefenen met precies die situaties die je spannend vindt, zodat je lichaam en brein ervaren dat het gevaar uitblijft en de spanning afneemt. Radar noemt hierbij ook het werken met een structuur om je reactie te analyseren (bijvoorbeeld via “gebeurtenis, gedachten, gevoel, gedrag, gevolgen”) en van daaruit gericht te oefenen.

Kosten en vergoeding: meestal niet vanuit het basispakket
Radar wijst erop dat behandeling van rijangst als enkelvoudige fobie doorgaans niet standaard onder de verzekerde ggz valt. Dat kan anders zijn wanneer de rijangst onderdeel is van een breder psychisch beeld, zoals een angststoornis of PTSS. Wie twijfelt, kan dit het best bespreken met de huisarts of behandelaar.

Praktische routes: begeleiding, opfrissen en medische check als dat nodig is
Wie weer vertrouwen wil opbouwen, kan beginnen met kleine, haalbare stappen: korte ritten op rustige momenten, vaste routes, en het geleidelijk uitbreiden van afstand en complexiteit. Sommige mensen hebben baat bij begeleiding van een gespecialiseerde rijschool of coach die gewend is te werken met rijangst. Als er ook sprake is van paniekklachten, traumaklachten of ernstige vermijding, ligt een medische of psychologische beoordeling via de huisarts voor de hand.

Aanbod RaNed
Wie gericht aan rijangst wil werken, kan terecht bij RaNed. RaNed biedt begeleidingstrajecten bij verkeersangst/rijangst en fobische klachten in het verkeer, vaak in het kader van herstel en re-integratie na een ongeval. De begeleiding is praktisch en stapsgewijs, met aandacht voor zowel de mentale kant (angst, spanning, vermijding) als het weer opbouwen van vertrouwen in concrete verkeerssituaties.

Bron: Letselschade.nu