Ruim driekwart van de Nederlandse jongeren fietst weleens met oortjes of een koptelefoon. Bijna de helft gebruikt daarbij noise cancelling, waardoor omgevingsgeluiden worden onderdrukt. Ook heeft de helft van de jongeren tijdens het fietsen weleens de telefoon in de hand. Dat blijkt uit onderzoek van Independer, uitgevoerd door onderzoeksbureau Q&A.
Van de 18- tot 29-jarigen zegt 77 procent tijdens het fietsen weleens oortjes of een koptelefoon te dragen. Het verschil met oudere fietsers is groot. Onder Nederlanders tot 44 jaar ligt het aandeel op 67 procent, terwijl van de 45-plussers slechts 7 procent aangeeft dit weleens te doen.
Bijna helft gebruikt noise cancelling
Opvallend is vooral het gebruik van noise cancelling. Bijna de helft van de jongeren zegt deze functie tijdens het fietsen te gebruiken. Daarmee worden omgevingsgeluiden actief gedempt, waardoor bijvoorbeeld een fietsbel, claxon of ander waarschuwingssignaal minder goed hoorbaar kan zijn.
Bijna de helft van de jongeren erkent bovendien dat het gebruik van oortjes of een koptelefoon ervoor zorgt dat zij minder goed aan het verkeer kunnen deelnemen. Independer waarschuwt daarom om muziek niet te hard te zetten en noise cancelling tijdens het fietsen niet te gebruiken.
Oortjes op de fiets zijn in Nederland niet verboden. De politie benadrukt wel dat fietsers verantwoordelijk blijven voor veilig verkeersgedrag en het overige verkeer niet mogen hinderen of in gevaar mogen brengen. Wanneer het gebruik van oortjes leidt tot gevaarlijk gedrag, kan wel een bekeuring volgen.
Helft jongeren fietst met telefoon in hand
Uit het onderzoek blijkt daarnaast dat ongeveer de helft van de jongeren de telefoon weleens in de hand heeft tijdens het fietsen. Van deze groep zegt zeven op de tien daardoor minder goed op het verkeer te letten. Ook hier is het verschil met oudere verkeersdeelnemers aanzienlijk: bij 45-plussers zegt minder dan 6 procent tijdens het fietsen de telefoon te gebruiken.
Het daadwerkelijk vasthouden van een mobiele telefoon tijdens het fietsen is, anders dan het dragen van oortjes, wel verboden.
Afleiding speelt rol bij fietsongevallen
De uitkomsten sluiten aan bij ander onderzoek naar risicogedrag onder jonge fietsers. VeiligheidNL concludeerde eerder dit jaar dat bij ongeveer de helft van de onderzochte fietsongevallen met jongeren tussen 12 en 17 jaar vooraf sprake was van risicogedrag. Het ging onder meer om afleiding door gesprekken met vrienden, muziek luisteren of andere momenten van onoplettendheid. Jongeren beschouwen dergelijk gedrag zelf niet altijd als risicovol.
Tegelijkertijd neemt het gebruik van elektrische fietsen onder jongeren sterk toe. Volgens het RIVM steeg het aandeel 12- tot 17-jarige fietsers dat elektrisch fietst van 11 procent in 2021 naar 29 procent in 2025. Bij jongeren die op hogere snelheid fietsen kan afleiding extra gevolgen hebben, doordat er minder tijd beschikbaar is om op onverwachte verkeerssituaties te reageren.
Mogelijk gevolgen voor aansprakelijkheid
Independer wijst ook op een mogelijk juridisch gevolg wanneer een fietser met noise cancelling betrokken raakt bij een ongeval. Als kan worden aangetoond dat een fietser door noise cancelling een waarschuwing niet heeft gehoord en daardoor heeft bijgedragen aan het ontstaan van het ongeval, kan dat volgens Independer in theorie meewegen bij de beoordeling van de aansprakelijkheid. In de praktijk zal het echter lastig zijn om achteraf te bewijzen dat noise cancelling daadwerkelijk was ingeschakeld en welke invloed dat op het ongeval heeft gehad.
Het enkele dragen van oortjes betekent dan ook niet dat een fietser automatisch (mede)aansprakelijk is voor een ongeval. Daarvoor moeten steeds de concrete omstandigheden en het gedrag van alle betrokken verkeersdeelnemers worden beoordeeld.
Bron: Letselschade.nu
